دفتر زندگى درد آلود امام على ، آن قهرمان پيشگام جنگها ، نيز به تيغ خيانت بسته شده بود . مگر او نبود كه اندكى پيش از شهادتش بر فراز منبر رفت و قرآنى بالاى سرش باز كرد و خطاب به پروردگارش گفت : « چه چيزى تيره روزترين شما را از كشتن من مانع مىشود ؟ ! خدايا ! من اينان را خسته كردم و اينان نيز مرا به ستوه آورده‌اند . پس ايشان را از من و مرا از ايشان آسوده گردان » . « 1 » اين در حالى است كه على عليه السلام اندكى پيش از شهادت ، سپاهى براى نبرد با معاويه بسيج كرده بود و اين همان سپاهى بود كه پس از وى فرزندش امام حسن فرماندهى آن را عهده دار شد ، امّا تضعيف ارادهء سپاهيان واختلاف نظر آنان ونيز خيانت فرماندهان سپاه موجب شكست سپاه حضرت شد . به طورى كه مىتوان گفت كه اگر همين عوامل در زمان حيات حضرت على نيز رخ مىداد او را نيز با شكست مواجه مىكرد . امّا تقدير آن بود كه اميرمؤمنان به شهادت رسد و صلح به دست فرزند بزرگوارش كه پيامبر صلى الله عليه و آله گفته بود . خداوند به وسيلهء او ميان دو گروه از امّتش اصلاح بر قرار مىكند ، امضا شود . در حديثى از حارث همدانى آمده است كه گفت : چون اميرمؤمنان شهيد شد ، مردم نزد امام حسن آمدند و گفتند : تو جانشين پدرت و وصىّ اويى و ما گوش به فرمان تو هستيم . پس بر ما حكومت كن . امام حسن به آنان گفت :

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 42 ، ص 196 .